Management of large broiler farms
مروري كوتاه بر نكات مديريتي سالنهاي بزرگ پرورشي مرغ گوشتي
مهندس آرش جوانمرد
پژوهشكده بيوتكنولوژي كشاورزي شمالغرب و غرب كشور
 
در ابتداي بنيانگذاري صنعت پرورش مرغ گوشتي، وجود يك گله پرورشي با ظرفيت چند صد قطعه همواره علاوه بر نگرانيهاي خاص خود، بسياري از محدوديتها را نيز بدنبال خود داشت. امروزه با بهبود استراتژيهاي مديريتي وجود تجهيزات پيشرفته، انجام برنامه واكسيناسيون و تجويز داروهاي مناسب، امكان نگهداري و پرورش تعداد زيادي از جوجه هاي گوشتي را در يك فضاي محدود امكان پذير شده است. از اصلي ترين عوامل موثر براي دستيابي به حداكثر توليد اقتصادي، مديريت پارامترهاي محيطي و بخصوص مديريت يستر و ساير عوامل در سالن پرورش مي باشد و اخيراً نيز بخاطر پاره اي از مسائل پرورش طيور به سوي احداث سالنهايي با ظرفيت هايي بزرگتر با ميانگين تقريبي 300000 - 150000 قطعه پيش مي رود. از مزاياي احداث سالنهاي پرورشي با ظرفيت بالا مي توان به كاهش هزينه هاي ثابت و سرشكن شدن هزينه هاي كارگري و استفاده بهينه از نيروي انساني اشاره نمود. از سوي ديگر ميزان سود حاصله از اين سالنها قطعاً بيشتر خواهد بود. ولي با اين وجود، اگر چه احداث سالنهاي با ظرفيت بالا داراي مزاياي اقتصادي انكار ناپذيري است ولي مسائل موجود در روي ديگر سكه نبايد ناديده گرفته شود چرا كه اين سالنها نيز مسائلي از قبيل مشكلات مرتبط به هزينه هاي كارگري، احتمال ابتلا به بيماريهاي شايع در مرغداريها، افزايش هزينه در نتيجه استفاده از تجهيزات و نياز زياد به سرمايه اوليه را خواهد داشت. بكارگيري كارگر يكي از از عمده ترين مسائل موجود مرتبط با مزارع بزرگ پرورش جوجه هاي گوشتي مي باشند. امروزه با توجه به استفاده از تكنولوژي مدرن و تجهيزات خودكار امكان پرورش و نگهداري بيش از 20000 قطعه جوجه گوشتي در طي يكسال در يك سالن نه چندان بزرگ را فراهم آورده است، اين در حالي است كه يك كارگر بطور متوسط با روزي 8 ساعت كار، سالانه قادر به مراقبت از 16000 قطعه جوجه گوشتي مي باشد. نژادهاي مختلف جوجه هاي گوشتي از لحاظ استاندارهاي بهداشتي و مسائل مرتبط با سيستم ايمني خود داراي پروفيل خاص خود مي باشند و به همين جهت جوجه هايهر نژاد خاص عكس العملهاي متفاوتي را به يك برنامه واكسيناسيون يكسان و نيز شيوع بيماريها را خواهند داشت. دو هفته اول پرورش جوجه هاي گوشتي، بحراني ترين زمان پرورش محسوب مي شود و در اين مقطع زماني، بيش از هر مقطع ديگري، اهميت استفاده از راهكارهاي مديريتي مشهود مي باشد. هر نوع اشتباهي كه در طول اين دو هفته ممكن است رخ دهد، به هيچ وجه قابل جبران در مراحل بعدي دوره پرورش نمي باشد. تغذيه جوجه هاي گوشتي بخصوص در هفته اول پرورش داراي اهميت بسيار زياد است. وجود بستر مناسب خود حكايت از مناسب بودن شرايط محيطي در سالن دارد. بطور كلي بستر به مخلوطي از فضولات دفعي طيور وكاه و كلش كه در در ابتداي دوره در سالن پرورش پخش شده، اطلاق مي شود. هر دو عامل تهويه و وضعيت حرارتي سالن، از جمله فاكتورهاي بحراني هستند كه دائما بايد توسط پرورش دهندگان كنترل شوند. در بسياري از سالنهاي كه از اين سيستم آبخوري استفاده شده و با اين وجود دچار مشكلات عديده اي هستند، غالبا ضعف آشكار مديريتي در اداره اين سيستم به چشم مي خورد
اين سخنراني نيز سعي بر اين دارد كه در يك نگرش اجمالي بعضي از جنبه هاي مديريتي پرورش مرغ گوشتي را از ديدگاه هاي مختلف مديريتي در سالنهاي بزرگ توضيح دهد. پرورش جوجه هاي گوشتي نياز به پشتوانه علمي و مديريت كاربردي دارد و در نهايت بايد به اين باور برسيم كه اگر نكته اي در سالن پرورش درست رعايت نشود جوجه ها نمي توانند اشتباهات ما را به ما گوشزد كنند و ما بايد خود آگاهانه احتمال بروز هر مشكلي را به حداق ممكن برسانيم.