|
قيصري مهدي*,ميرلطيفي سيدمجيد,همايي مهدي,اسدي محمداسماعيل
* تهران، بزرگراه جلال آل احمد، پل نصر، دانشگاه تربيت مدرس، دانشكده كشاورزي، گروه مهندسي آبياري و زهكشي
براي تدوين برنامه آبياري مناسب و اعمال مديريت کارآ و آگاهانه، تعيين ضريب گياهي بر مبناي مراحل مختلف رشد و نيز تخمين تبخير - تعرق گياه ضروري است. ضريب گياهي در چهار مرحله رشد (مراحل اوليه، توسعه، مياني، و نهايي) برخي گياهان را سازمان خواربار و کشاورزي جهاني ارايه داده است. اما مقادير ضرايب گياهي ارايه شده در مراحل رشد ثابت يا داراي شيب ثابت هستند. بنابراين، در راستاي افزايش دقت برآوردهاي روزانه نياز آبي گياهان لازم است، ضرايب گياهي و تبخير – تعرق گياهان روزانه برآورد شود. هدف از اين پژوهش، تعيين ضريب گياهي بر مبناي مراحل رشد ذرت علوفه اي و تخمين مقدار تبخير - تعرق روزانه در سيستم آبياري باراني در منطقه نيمه خشک ورامين است. بدين منظور، رطوبت خاک در 18 کرت آزمايشي تا عمق 180 سانتي متر با نوترون متر اندازه گيري و تبخير - تعرق گياه به روش بيلان حجمي آب خاک محاسبه شد. همچنين، تبخير - تعرق مرجع به روش فائو – پنمن - مانتيث محاسبه گرديد. «ضريب گياهي» و «نسبت تبخير - تعرق ذرت به تبخير از تشتک»، به صورت تابعي از «روز پس از کاشت»، «درجه روز رشد»، «شاخص سطح برگ» با ضريب همبستگي بين 0.80 تا 0.93 تعيين شد. ضريب گياهي در مراحل اوليه، توسعه، مياني، و نهايي رشد ذرت علوفه اي به ترتيب 0.45، 0.9، 1.13، و 0.7 به دست آمد. بيشترين و کمترين مقدار «تبخير - تعرق ذرت به تبخير از تشتک» به ترتيب 0.39 در مرحله اوليه رشد و 0.88 در مرحله مياني رشد رخ داد. در مدت زمان 90 روز دوره رشد، تبخير - تعرق تجمعي ذرت علوفه اي بر اساس بيلان آب خاک، 695 ميلي متر به دست آمد. در حالي که تبخير - تعرق تجمعي مرجع با استفاده از معادله فائو – پنمن - مانتيث، 815 ميلي متر برآورد شده است.
كليد واژه:
|
