اولين گزارش از تاييد ارتباط بين پلي مورفيسم ژن (Fc receptor(FCGRT با ميزان جذب ايمينو گلوبولين G(IgG) و سلامتي گوساله هاي هلشتاين

آرش جوانمرد
مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي آذربايجان شرقي
اساس صنعت پرورش گاو شيري، توليد گوساله هاي سالم است چرا كه هر سال 25 درصد ا ز گاوهاي شيري هر مزرعه به دلايل مختلفي از جمله، نا كافي بودن توليد شير، بيماري، لنگش حذف و تليسه هاي جوان جايگزين آنها مي شوند. به منظور دستيابي به حداكثر سود مديريت پرورش گو ساله هاي شير خوار بسيار مهم مي باشد. با توجه به اينكه سيستم ايمني گوساله بعد از تولد هنوز نابالغ است و هنوز قادر به توليد ايمنو گلوبولين كافي براي مبارزه با عفونتها و عوامل بيماري زا نيست لذا مصرف به موقع و كافي آغوز بوسيله گوساله تازه متولد شده مهمترين عامل مديريتي در سلامتي گوساله است.آغوز نخستين خروج ترشحات پستاني پس از زايش و مجموعه اي از پروتئينهاي اختصاصي غير قابل جايگزين و غير اختصاصي انتقال يافته از جريان خون و ترشحات غده هاي شيري در چند هفته آخر آبستني است. از وظايف اغوز انتقال فاكتورهاي ايمو نولوژيكي به نوزاد، تامين مواد مغذي مناسب، ضدعفوني كردن و تميز كردن دستگاه گوارش نوزاد، تامين همرومنها و مواد محرك رشد است. فلسفه مصرف اغوز در اوايل تولد به نحوه ارتباط سيستم خوني مادر و نوزاد بر مي گردد. درگونه هاي مختلف پستانداران عبور ايمنو گلوبولين مادر از جغت بوسيله ضخامت و تعداد لايه هاي مختلف موجود بين خون مادر و نوزاد بستگي دارد. نوع جفت در نشخوار كنندگان از نوع اپيتليو كوريال مي باشد كه در آن بافت پوششي جنين در تماس مستقيم با بافت رحم بوده و داراي 6 لايه است و بنابراين عبور مولكولهاي كامل ايمونوگلوبولين مادر به جنين در اين نوع جفت امكانپذير نمي باشد. و نتيجتا نوازد نشخوار كنندگان بطور كامل به ايمنو گلوبولينهاي در يافتي از آغوز وابسته است و با همين استدلال خون گوساله تا زماني كه آغوز مصرف نشده فاقد ايمنو گلوبولين است يا مقدار بسيار جزيي ايمنو گلوبولين در ان جريان دارد. با وجود اين موضوع زمان جذب مستقيم ايمنو گلوبولين آغوز از طريق سيستم گوارش نسبتا كوتاه است و معمولا تا قبل از سن 6 هفتگي مي توان ايمنوگلوبولينهاي با منشاء آغوز را در خون گوساله رديابي كرد.
در بستر حيوانات ايمنوگلوبولين G(IgG) ايمنوگلوبولين غالب در آغوز محسوب مي شود زيرا نزديك به 90-65 درصد از كل ايمنو گلوبولين آغوز را تشكيل مي دهد. غلظت ايمنوگلوبولينهاي M,A, G در آغوز گاو به ترتيب 80-70،15-10،15-10 درصد مي باشد. انتقا لIgG به درون آغوز قبل از زايمان كامل مي گردد. بنابراين اگر گاو پيش از زايش دوشيده شود و يا آغوز از پستان تراوش كند آغوز بعد از زايمان داراي IgG ناچيزي خواهد بود.
ايمنوگلوبولينها دسته اي از پروتئينهاي به شمار مي آيند كه بوسيله سلولهاي پلاسما در نتيجه تاثير متقابل لنفوسيتهاي B حساسبه انتي ژن توليد مي شود. ايمنوگلوبولينها داراي وزن مولكولي 900000-180000 دالتون هستند. همه مولكولهاي ايمنو گولوبولين از يك يا چند منومر داراي زنجيره پلي پپتيدي كه دو زنجيره سنگين تشكيل شده اند. زنجيره ها بوسيله پيوند دي سولفيدي به هم متصل شده اند.

بطور كلي سه دسته ايمنوگلوبولين در گاو وجود دارد كه تحت نامه هاي M, A ,G نامگذاري شده اند.
IgG
اين دسته از ايمنو گلوبولينها فراواني بيشتري نسبت به دو گروه ديگر دارد و نزديك به 85 تا 90 درصد ايمنو گلوبولينهاي موجود در سرم و ترشحات غدد شيري را تشكيل مي دهد و نقش عمدي در مكانيزمهاي دفاعي دارد
نسبت به گروههاي ديگر به سهولت مي تواند از ديواره هاي رگهاي خوني عبور كند.IgG در گاو به دو زير گروهIgG1
وIgG2 تقيسم مي شود.

IgM
اين گروه بعد از IgG بيشترين غلظت را دارد. از نظر تئوري اين ايمنوگلوبولين بدليل داشتن قطعات بيشتر مي باشيست با تعدادي بيشتر آنتي ژن پيوند برقرار كند ولي بدلايل نامشخص اينگونه عمل نمي كند.

IgA
در حيوانات غلظت اين نوع ايمنو گلوبولين كمتر از Igء مي باشد. گفته مي شود كه نقش اصلي ان در جلوگيري از اتصال باكتريها و ويروسها مي باشد . نيمه عمر اين ايمنو گلوبولين را 8/2- 3 روز تخمين زده شده است.

معمولا گوساله بلافاصله پس از تولد آغوز دريافت مي كند در اين زمان احتمالا به دليل كم بودن فعاليت سلولهاي توليد كننده اسيد در شيردان و همچنين وجود تركيبات ضد تريپسين آغوز، پروتئينهاي تجريه نشده و به عنوان منبع غذايي مورد استفاده قرار نمي گيرد. مطالعات مختلف نشان مي دهد كه اگر غلظت IgG 30 گرم در ليتر باشد، گوساله در مقابل بيماريها و اسهال به خوبي مقاوم خواهد بود.
جذب ايمنوگلوبولين در روده باريك نشخواركنندگان صورت مي پذيرد. گاماكلوبولينها پي از جذب توسط سلولهاي پوشش روده باريك به فضاي لنفي و سپس از مجراي لنفي- سينه اي به جريان خون سياهرگي وارد مي شونند. روده باريك ايمنوگلوبولينها را به شيوه انتخابي جذب نمي كند و معمولا همه پروتئينهاي آغوز جذب خواهد شد. بعضي از مقالات گزارش كرده اند كه 7- 2 ساعت بعد از تغذيه 44 در صد از IgG در خون ديده مي شود. عواملي محيطي مانند مقدار آغوز مصرفي، سن گوساله، غلظت بازدارنده تريپسين، دماي محيط، جنس، فصل و جنس بر جذب ايمنوگلوبينها تاثير گذار مي باشد.
اخيرا ثابت شده است كه تفاوت نژادي در بازده جذب ايمنوگلوبينها تاثيرگذار مي باشد. به عنوان مثال گوساله هاي هلشتاين بازده جذب بيشتري نسبت به گوساله آيرشاير دارند لذا يافتن ژنهاي كانديدا و اساس ژنتيكي جذب ايمنوگلوبولين از افقهاي جديد تحقيقاتي براي متخصصان شده است. در سال اخير مشخص شده كه انتقال ايمنوگلوبولين G و جلوگيري از تجريه شدن آن بوسيله گيرنده هاي FC صورت مي پذيرد.Fc به بخشي از ساختار ايمنوگلوبولين G گفته مي شود كه اتصال بين ايمنوگلوبولين را با سلول لنفوسيت ممكنه مي سازد . نامگذاري اين قطعه بر اساس ويژگي اين قطعه در كريستاله شدن صورت پذيرفته است. سلولهاي مونوسيت و ماكروفاژها داراي گيرنده هاي FC هستند كه ايمنوگلوبولين G از ناحيه FC خود به اين سلولها متصل مي شود.

اتصال اين قطعه با گيرنده هاي مربوطه بسيار سرنوشت ساز است و جهش در سطح ژن گيرنده كنفورماسيون اتصال را دچار اختلال مي كند. ژن FCGRT ژني با ساختار 7 اگزون و شش اينترون مي باشد كه جديدا توالي آن وارد بانكهاي ژن جهاني شده است. موتاسيونهاي موجود در اين ژن جديدا رديابي شده است و هم اكنون ارتباط پلي مورفيسمهاي موجود در اين ژن با جذب اينوگلوبولين بحث داغ تحقيقات دانشگاههاي مرتبط با موضوع مي باشد.