دو هفته اول پرورش جوجه هاي گوشتي،‏ بحراني ترين زمان پرورش محسوب مي شود و در اين مقطع زماني، بيش از هر مقطع ديگري، اهميت استفاده از راهكارهاي مديريتي مشهود مي باشد. هر نوع اشتباهي كه در طول اين دو هفته ممكن است رخ دهد،‏ به هيچ وجه قابل جبران در مراحل بعدي دوره پرورش نمي باشد. به طور معمول قبل از شروع تخمگذاري در گله مادر گوشتي،‏ يك برنامه خاص واكسيناسيون صورت مي پذيرد و در پي واكسيناسيون بالطبع بدن مرغان مادر در برابر واكسن‏ توليد آنتي بادي مادري خواهند نمود. اين آنتي بادي توليدي از طريق سيستم گردش خون مادر به زرده تخم مرغ منتقل مي گردد و بنابراين هنگامي كه كيسه زرده در جوجه تازه از تخم در آمده جذب مي شود‏ متعاقباً آنتي بادي موجود در كيسه زرده نيز جذب مي گردد. اگر در اوايل دوره پرورش‏‏‏‏، جوجه هاي گوشتي تحت مديريت مطلوبي قرار گيرند در طي شش روز اول كيسه زرده بطور كامل جذب خواهد شد. قبل از تكامل و پيدايش سيستم ايمني جوجه، آنتي باديهاي كه از طريق كيسه زرده جذب مي شونند مسئول مصونيت و حمايت از جوجه در برابر عوامل بيماريزاي مي باشند. يكي از عواملي كه مي تواند روند جذب آنتي بادهاي مادري را از طريق كيسه زرده مختل كند، استرس مي باشد. استرس باعث انقباض رگهاي خوني اطراف كيسه زرده مي شود و نهايتاً انتقال و جذب آنتي باديها و ساير مواد مغذي را از طريق عروق مزانتريك بلوكه مي كند. اگر كيسه زرده به طور كامل جذب نشود باقيمانده كيسه زرده به صورت يك جسم خارجي در حفره شكمي تلقي شده و بنابراين جوجه گوشتي به رشد مطلوب مورد انتظار در آخر دوره پرورش نخواهد رسيد. اين مقاله بعضي از جنبه هاي مديريتي را كه باعث جلوگيري از وقوع استرس در گله هاي جوجه هاي گوشتي را مورد بحث و بررسي قرار مي دهد. استرس ممكن است در نتيجه حرارت بالاي سالن، يا سردي بيش از حد سالن و يا بالابودن بيش از اندازه رطوبت بستر و يا تراكم گاز آمونياك يا محدوديت دسترسي به آب و دان يا رشد عوامل بياريزا در سالن و يا حتي در نتيجه واكسيناسيون روي دهد. اگر سيستم ايمني جوجه سالم باشد، ميكروارگانيزمهاي بيماريزا و انجام واكسيناسيون، فعاليت سيستم ايمني را تحريك خواهد كرد و از ابتلا جوجه ها به بيماريهاي شايعي مانند مارك، كوكسيديوز و اختلالات تنقسي جلوگيري خواهد شد. نياز به تعبيه تاسيسات مناسب در سالنهاي پرورش جوجه هاي گوشتي به منظور كاهش عوامل استرس زا همواره احساس مي شود يكي از مهمترين مواردي كه همواره بايد در سالنهاي پرورش جوجه هاي گوشتي مورد توجه قرار گيرد، اطمينان از عملكرد صحيح سيستم گرمادهي و هيترها مي باشد. در اوايل روزهاي پرورش جوجه هاي قادر به تنظيم درجه حرارت بدنشان نيستند تا اينكه به سن يك هفتگي برسند بنابراين نياز به منابع گرمازا مناسب كه تا سن يك هفتكي قادر به توليد مقادير كافي از BTU باشند و دماي بدن جوجه را در حد 104 الي 106 فارنهايت(40 الي 41 درجه سانتيگراد) ثابت نگه دارند، احساس مي شود. به منظور دستيابي به اين هدف، مادرهاي مصنوعي در سالن بايد در ارتفاع 76 سانتي متري بستر نصب نشوند و بتوانند گرماي مناسبي را در بستر سالن ايجاد كنند.
 

شكل يك ـ رعايت ارتفاع 76 سانتي متري مادر مصنوعي از بستر

پس از سپري شدن هفتمين روز پرورش، مغز جوجه قادر به تنظيم و كنترل حرارت بدن جوجه شده و از اين روز به بعد كنترل درجه حرارت بدن مستقيماً توسط مغز صورت مي گيرد و لذا حرارت بدن جوجه در حدود 40 الي 41 ثابت باقي مي ماند. و باقي مراحل رشد و نمو جوجه از اين به بعد از طريق تنظيم حرارت توليدي ناشي از هضم مواد مغذي و همچنين كنترل حرارت دفعي ادامه مي يابد. لذا بعضي از پرورش دهندگان بعد از هفته اول مادرهاي مصنوعي موجود در سالن پرورش را خاموش مي كنند و از ساير تجهيزات گرمايشي براي تنظيم درجه حرارت داخل سالن استفاده مي كنند تا نهايتا با بازدهي مناسب دماي سالن پرورش را بطور ثابت در 37 درجه سانتيگراد نگه دارند. جدول يك برنامه حرارتي مادر مصنوعي در سالن پرورش جوجه هاي گوشتي را در سنين مختلف نشان مي دهد.