|
مرتضوي ثمر,اسماعيلي ساري عباس*,رياحي بختياري عليرضا
* گروه محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس
با توجه به اهميت خليج فارس در بهره برداري و انتقال سوخت هاي فسيلي و همچنين حوادث سياسي منطقه اي همواره مقادير زيادي از آلاينده ها به اين اكوسيستم آبي و آبزيان وارد مي گردد. واناديوم و نيكل به عنوان دو شاخص مهم آلودگي نفتي هستند كه قرار گرفتن طولاني در معرض آن ها سبب تاثيرات مضري بر سلامتي انسان از جمله حساسيت شديد مي شود، در اين پژوهش به بررسي نسبت اين عناصر و مقدار آن ها با نمونه برداري از صدف هاي خوراكي از 4 ايستگاه در سواحل استان هرمزگان و جزيره هرمز و همچنين نمونه برداري از صدف هاي مرواريد ساز از 4 ايستگاه در جزيره هندرابي در پاييز و زمستان سال 1381 صورت پذيرفت، كه پس از زيست سنجي و توزين صدف ها، هضم شيميايي نمونه ها طبق روش استاندارد بين المللي (Berman 1995, Methood 7000) صورت گرفت و مقدار عنصر نيكل توسط دستگاه جذب اتمي فيلپس مدل pu 9400 و نيز مقدار عنصر واناديوم توسط دستگاه جذب اتمي شيمادزو مدل 670-G در پوسته و عضله صدف ها اندازه گيري گرديد. نتايج حاصله بيانگر آن است:
- ميانگين عنصر نيكل و واناديوم در صدف خوراكي Saccosterea cucullata به ترتيب 6.32 و 0.77 و در صدف مرواريد ساز Pinctada radiata به ترتيب 3.44 و 0.76 ميليگرم بر کيلوگرم است که در عضله و پوسته در مقايسه با حدود استاندارد بيشتر از آن مي باشند و در هر دو مورد ميانگين اين عناصر در پوسته بيشتر از عضله مي باشد.
- نسبت هاي حاصله از واناديوم به نيكل در مقايسه با همين نسبت در پايه هاي نفتي مختلف منشا مشخصي را تعيين نمي نمايد در حالي كه تن ها منشا واناديوم را آلاينده هاي نفتي و منشا نيكل را علاوه بر منابع نفتي موارد ديگري تشكيل مي دهد.
- بين مقدار تجمع نيكل و واناديوم در پوسته و عضله صدف (خوراكي و مرواريدساز) هيچگونه همبستگي با داده هاي بيومتري (اندازه و وزن) صدف وجود ندارد در حالي كه بين مقادير واناديوم در پوسته و عضله همبستگي مثبت و معني داري وجود دارد، بين مقدار نيكل و واناديوم در عضله همبستگي معني دار و منفي وجود دارد. تنها بين واناديوم پوسته و طول صدف مرواريدساز همبستگي مثبت و معني داري وجود دارد و نيز بين مقدار نيكل در عضله و طول پاشنه همبستگي معني دار و منفي وجود دارد.
كليد واژه:
|
