عبارت است از بارور کردن مادیان یا حیوان ماده بدون انجام جفت گیری! و مداخله فیزیکی نروین!با این شکل که اسپرم حیوان نر گرفته می شود و بعد انجام یک سری پروسه این اسپرم در حیوان ماده ای که آماده جفت گیری است به وسیله ابزار مخصوص تلقیح می شود !

‌اکنون تلقیح مصنوعی به یک فن‌آوری کاربردی با قدمت پنجاه ساله مبدل شده است و سطح وسیع در جمعیتهای گاوهای شیری برای کاهش هزینه نگهداری گاو نر و همچنین سرعت بخشیدن به پیشرفت ژنتیکی انجام می‌گیرد. تلقیح مصنوعی برنامه‌های تست نتاج را در مقیاس گسترده امکان‌پذیر می‌کند برای استفاده از این تکنیک روشهای دیگری برای انجماد اسپرم با نیتروژن مایع و رقیق کردن اسپرم ابداع گردیده است. در بعضی از کشورها همانند دانمارک و هلند استفاده عملی از تلقیح مصنوعی در صددرصد گاوداریها انجام می‌گیرد.

راهنمايي جهت انجام يك  تلقيح مصنوعي موفق:

 تلقيح مصنوعي (AI)تنها راه حصول حداكثر بازده ژنتيكي و حداقل سازي بيماريهاي توليد مثلي است.به علاوه تلقيح مصنوعي جايگزين اقتصادي و مقرون به صرفه اي براي تلقيح طبيعي است بدون اينكه خطرات و آسيبهاي نگهداري گاونر را به همراه داشته باشد.

بهر حال تلقيح مصنوعي نيازمند تضمينيست كه تكنيكهاي با مهارت بالا و تكنيكهاي مديريتي لازم جهت كسب بازده مناسب از آن ، اجرا شود. موفقيت در برنامه توليد مثلي با معيار فاصله گوساله زايي‌كه اغلب تابعي از روزهايي است كه تا اولين تلقيح( بعد از زايمان ) فاصله مي افتد سنجيده ميشود.  تمامي گله ها در هر زمان مشخصي، گاوهايي در دوره باز(در فاصله زايمان تا تلقيح منجر به آبستني) دارند . بهر حال گاوهايي كه در دوره 85 روزگي بعد از زايمان آبستن نشده اند ، حتي اگر فاصله گوساله زايي مطلوب باشد، ميتوانند يك مشكل اقتصادي جدي ايجاد كنند.

چه موقع تلقیح نماییم ؟

زمان مناسب تلقیح گاو بسته به این است که اولین ایستا فحلی چه زمان اتفاق افتاده باشد برای دستیابی به بهترین نرخ آبستنی باید گاوها و تلیسه ها را از بین ده تا چهارده ساعت پس از مشاهده اولین ایستا فحلی تلقیح نمود یعنی گاوهائی که اولین ایستا فحلی آنها در صبح اتفاق افتاده باشد باید در اواخر بعداز ظهر تلقیح نمود و گاوهائیکه در عصر فحل شده اند لازم است صبح روز بعد (قبل از ساعت 10 )تلقیح شوند این روش قانون صبح _بعد از ظهر میگویند . زمان مناسب تلقیح باعث میشود تا تعدادی بیشتری اسپرم سالم به تخمکها رسیده ٬عمل لقاح بصورت مناسب انجام شود . تلقیح زود هنگام گاو ها باعث میشود بسیاری از اسپرمها قبل از تخمک اندازی نابود شوند ٬از سوی دیگر تلقیح دیر هنگام باعث پیر شدن تخمک شده و قبل از رسیدن اسپرمها فعالیت تخمک از بین میرود . در صورتیکه قانون صبح ٬بعد از ظهر به خوبی رعایت شود درصدآبستنی افزایش می یابد .

در پایان لازم به ذکر است حفظ یک برنامه فحل یابی موفق باعث تولد گوساله های بیشتر و تولید شیر زیادتر در گله میشود و این بدان مفهوم است که سود و بهره وری بیشتری در انتظار گاودار است .

چهار قدم براي موفقيت :

يك برنامه تلقيح مصنوعي موفق نيازمند رعايت نكات زير است:

1-      تشخيص فحلي

2-      اسپرم با كيفيت

3-      آماده سازي مناسب اسپرم

4-      جايدهي و تخليه صحيح اسپرم

 تشخيص فحلي :

انجام یک زایش 12 ماهه به تشخیص فحلی مناسب و زمان دقیق تلقیح بستگی دارد در واقع می توان گفت تشخیص فحلی گله شما یکی از مهم ترین عوامل تولید مثلی گاوداری است توصیه میشود که حتماً شخصی مسئول فحل یابی در گله باشد و در صورت نبودن آن شخص باید فرد دیگری وظیفه فحل یابی را به عهده بگیرد . هر چه زمان برای آموزش فحل یابی به کارگران صرف کنیددر صد موفقیت فحل یابی و نهایتا تولید مثل افزایش می یابد .نخستین گام در یک برنامه تشخیص فحلی موفق شماره زنی واضح گاوها می باشد تا بتوان گاومورد نظر را از فاصله دور تشخیص داد .

اعمال تخصص در تشخيص فحلي با شناسايي گاو (فحل ) و جمع آوري اطلاعات شروع ميشود.ثبت اطلاعات با بر آوردي ازDUE و تاريخ زايمان شروع ميشود.هر تاريخي كه فحلي پس از زايمان مشاهده شده است بايد ثبت شود حتي اگر براي تلقيح بسيار زود باشد و گاو فحل تلقيح نشود. يك  تقويم توليد مثلي 21 روزه به صورت يك سيستم عالي جهت ثبت وقايع توليد مثلي عمل ميكند  ،زيرا يك بخش از تشخيص فحلي در فكر آينده بودن جهت پيش بيني دوره فحلي پيش رو است. به اين دليل كه نسبت آبستني به ازاي اولين تلقيح بايد بين 50 تا 60 در صد باشد،پيش بيني كردن تكرار تلقيحها صحت تشخيص فحلي را ازطريق جستجوي زيركانه علايمي از فحلي همانند:1- عدم تمايل به غذا 2- افت ناگهتاني توليد شير 3- تغيير رفتار وبي قراري و4- افزايش جريان مايع زلال ( از واژن ) ، افزايش ميدهد. كمك وسايل تشخيص فحلي با درجه هاي متفاوتي از موفقيت بكار گرفته شده اند. تيزر(TEASER)يا گاوهاي نر  ناتوان از فعاليت جنسي باعث فراهم شدن افزايشي در فعاليت جنسي ميشوند كه اين احتمال يافتن يافتن گاو فحل را افزايش ميدهد.به هر حال اينگونه دامهاي GOMERشانس صدمات  بويژه در محيطهاي بسته، كفهاي لغزندهوحصارهاي نگهداري را بالا ميبرند.

چسبهاي كپل و رنگهاي قاعده دمي وقتي كه درست و صحيح استفاده و تفسير شوند ، ممكن است مفيد باشند.بيشترين ارزش اين توصيه اينست كه به اين حقيقت توجه شود كه گاوها بسيار نزديك به  فحلي مشاهده شوند.در حاليكه وسايل كمكي تشخيص فحلي داراي جايگاهي در برنامه تلقيح مصنوعي است،تصميم نهايي براي تلقيح گاو هنوز محتاج قضاوت(در مورد نتيجه اين وسايل) است.

موقع فحل یابی

بطور کلی متوسط زمان فحلی گاوها حدود 14 ساعت است و 25%از گاوها نیز 8 ساعت فحلی نشان میدهند بنابراین اگر شما گاوها را روزانه یک بار مورد مشاهده قرار دهید حدود 50%گاوهای فحل را تشخیص میدهید در حالیکه روزانه دو بار مشاهده با فاصله زمانی یازده الی سیزده ساعت این عدد را به 80%میرساند از سوی دیگر روزانه چهار مرتبه مشاهده گاوها و هر مرتبه به مدت 20 الی 30 دقیقه باعث میشود که 95%گاوهای فحل را تشخیص داده شوند . عواملی همچون بیماری ٬آب و هوا وشرایط بستر بر طول فحلی اثر میگذارند . گاوها در آب و هوای بسیار گرم و شرجی یا بسیار سرد مدت زمان کوتاهتری نشان میدهند . بهترین زمان مشاهده گاوهای فحل صبح زود قبل از شیر دوشی و خوراک دهی ٬اوایل بعد از ظهر و اواخر غروب است .

این زمانها مناسب ترین اوقاتی هستند که میتوان فحلی را دید . به طور کلی گاوهایی که ایستاده و اجازه میدهند گاوهای دیگر روی آنها بپرند فحل می باشند ایستا فحلی اولین علامت فحل یابی است و تخمک اندازی 25 الی 30 ساعت پس از اولین پرش گاوها بر روی گاو فحل اتفاق میافتد .دیگر علائم فحلی که قبل از ایستا فحلی به چشم می آید .تلاش گاو فحل برای پریدن بر روی دیگر گاوها ٬گذاشتن سر بر قسمت خلفی بدن گاوهای دیگر ٬ادرار کردن زیاد ٬خارج شدن موکوس از دستگاه تناسلی و قرمز شدن فرج گاو است ٬تیز شدن گوشها ٬کثیف شدن پهلو و کپل گاو آزرده شدن ابتدای دم گاو و نیز از دیگر علامتها برای تشخیص فحلی است . یک تا سه روز پس از ایستا فحلی گاو خونریزی اندکی ٬در ناحیه فرج گاو دیده میشود که نشان دهنده آنست که گاو فحل بوده است و این خونریزی هیچ ارتباطی با تخمک اندازی و آبستنی یا عدم آبستنی گاو ندارد . اصولا گاوهائیکه آبستن نشده باشند هجده روز پس از خونریزی فوق دوباره فحل میشوند .    

اهمیت اولین فحلی گاو :

فحل یابی صحیح ٬ کلید موفقیت تولید مثل گله و ایستا فحلی بهترین نشانه برای تشخیص فحلی می باشد . مشاهده اولین فحلی گاوها در حدود روز چهلم پس از زایمان یکی از شاخصهای مهم تولید مثلی گاوداری است که برای برنامه ریزی مرتب باید به آن دست پیدا کرد . البته گاوهایی که دارای چرخه های فحلی نا منظم بوده و یا تلیسه هایی که دچار سوء تغذیه بوده اند ٬ممکن است اولین فحلی خود را دیر تر از شرایط طبیعی بروز دهند . ضمناً گاوهایی که جیره غذایی آنها حاوی فلوئور زیادی است دچار تاخیر در بروز اولین فحلی خواهند شد . در صورتی که اولین فحلی نرمال گاوها به تعویق افتد ٬دامها دیر تر تلقیح شده و متوسط فاصله زایش گاوداری افزایش می یابد که در مجموع ضرر اقتصادی حاصله باعث کاهش پیشرفت گله خواهد شد .        

اسپرم با كيفيت:

يك برنامه تلقيح مصنوعي به تعهد، زمان و پول نيازمند است.اساس موفقيت برنامه با محصولي با كيفيت  از يك شركت تلقيح مصنوعي قابل اعتماد شروع مي شود. در حاليكه مطالعات نشان داده است كه كيفيت خوب اسپرم وقتي كه به خوبي نگهداري شود در طول زمان تخريب نميشود، ليكن به خاطر اينكه مشخصات گاو نر هر سال دو بار ثبت ميشودتوجه عمده اي بايد به به نگهداري تعداد زياد اسپرم براي بيش از 6تا7 ماه بكار برد.هر مشخصه جديدي از گاو نر كه گاو نربهتي را ارائه دهد بايد  بخشي از برنامه توليد مثلي گردد.وقتي كيفيت اسپرم مورد ترديد است يك نمونه آن بايد توسط  شركت تلقيح مصنوعي امتحان گردد تا ملا ك مقايسه  در برآورد كيفيت اصلي اسپرم باشد.

آماده سازي اسپرم :

وقتي اسپرم منجمد از مخزن نيتروژن بيرون مي آيد بايد در دماي ثابت 32 در جه فارنهايت  نگهداري شود.سطح نيتروژن در تانك بايد پيوسته تحت نظر باشد.اگر ازت دور از اسپرم باشد، اسپرم خراب خواهد شد. هيچگاه اسپرم را مجددا منجمد نكنيد.وقتي يك ميله اسپرم (STRAW)رااز ظرف پايه دار (GOBLET) بر ميداريد بايد دقت به خرج دهيد. (براي اينكار) از پنس استفاده كنيد.ظرف پايه دار را اقلا 2اينچ(5سانتيمتر) پايين تر از بالاي گردن تانك نگهداريدآنهم براي كمتر از 10 ثانيه طوريكه در طول نگهداري ميله اسپرم  در معرض تغييرات دما قرار نگيردبراي به حد اقل رساندن زمان لازم براي جابجا كردن، ميله اسپرم  را به ترتيب فهرست و و (شماره ) گاو نر قرار دهيد.درجه حرارت عمومي ذوب اسپرم95 درجه فارنهايت است، براي مدتي بين حداقل 4 ثانيه تا حد اكثر15 ثانيه.برخي سازمانها توصيه هاي متفاوتي براي ذوب اسپرم دارند ، به اين ترتيب بهتراست وقتي اسپرم را تهيه مينماييد  براي لستفاده از توصيه هاي اختصاصي  ذوب اسپرم سؤال نماييد.

( براي ذوب ) هر دو نوع وسيله واحدهاي ذوب الكتريكي(CITO) ويابطريهاي نوع حرارتي كافي است.درجه حرارت ذوب بايد پيوسته تحت نظر باشد مخصوصا وقتي تعدادي از واحدها با هم ذوب ميشوند. وقتي اسپرم ذوب شد ، خشكش كنيد، نوك آنرا بچينيد و در داخل تفنگ تلقيحي كه قبلا گرم شده است وارد كنيد.از اينكه ظرف در حال ذوب اسپرم را در معرض نور مستقيم آفتاب قرار دهيد خود داري كنيد.تفنگ تلقيح را زي لباس قرار دهيد تا از شوك سرمايي محافظت شود و گاو را با سرعت هرچه تمامتر تلقيح كنيد.بيش از آن تعداد  ميلاه اسپرمي كه بتوانيد در مدت 5 دقيقه استفاده كنيد ذوب نكنيد .

جايدهي ( تخليه ) صحيح اسپرم :

  اگر تمام فاكتورهاي ديگر تحت كنترل باشند ، وترد سازي اسپرم اولين منبع تنوع و اختلاف ميان تكنيكهاي تلقيح مصنوعي است.حدود0.5 تا 1 اينچ( 1.2 تا 2.5 سانتيمتر )بعد از گردن رحمدر بدنه جاي مناسبس براي تخليه اسپرم است.رابطه اي قوي بين نسبت آبستني پايين و تكنيك هايي كه اسپرم را بسياردورتر ، به سمت يكي از شاخه هاي رحم وارد ميسازند يا ديگر تكنيكها وجود دارد( جدول 1 ).

 اقدامات بهداشتي :

 سلولهاي اسپرم موجودات ريز  زنده اي هستندو به موتد خارجي شامل آب ولغزنده سازها حساسند.

پلاستيكهاي يكبار مصرف ، دستكشها ولوله ها نبايد دوباره مصرف شوند. ميله حاوي اسپرم را قبل از اينكه نوك چيني كنيد كاملاخشك نماييد.و از آلوده شدن لوله قبل از وارد شدن به مهبل جلوگيري كنيد.اگر مسائل تكرار شونده توليد مثلي مثل التهاب مهبل و واژن وجود دارد ، از برگه هاي محافظتي يكبار مصرف استفاده كنيد. تخليه اسپرم قدم به قدم به ترتيب پيشرونده اينگونه است :

1-      گاو فحل را شناسايي نماييد.

2-      گاو نر مورد نظر را انتخاب كنيد و اسپرم را در دماي 95 در جه فارنهايت براي مدت 40 ثانيه ذوب كنيد.

3-      تفنگ تلقيح از پيش گرم شده.

4-       اسپرم را در تفنگ تلقيح از شوك سرمايي حفظ كنيد.  

چند نکته مهم در تلقیح مصنوعی :

1-حفظ یک فاصله زایش دوازده ماهه به تشخیص فحلی مناسب و تلقیح در زمان صحیح بستگی دارد .

2- اولین گام در یک برنامه تشخیص فحلی موفق ٬مشخص کردن و شماره گذاری درست و کافی تمام دام های گله است بطوریکه شماره های بدن از فاصله دور قابل تشخیص باشند .

3-بهترین زمان برای مشاهده فحلی ٬اول صبح قبل ازشیر دوشی و خوراک دهی و نیز اوایل بعد از ظهر و در شب پس از آنکه دام ها دوشیده شده و خوراک خود را خورده اند ٬می باشد این ساعات خنک ترین زمان در طول شبانه روز می باشند .

4-در گله هایی که فحل یابی دقیقی در آن ها انجام میشود ٬برای دستیابی به بهترین نتایج آبستنی ٬گاوها و تلیسه ها را حدود 10 الی 14 ساعت پس از شروع اولین ایستا فحلی تلقیح کنید .این بدان معنی است که گاوهایی که در صبح فحل هستند ٬در اواخر بعد از ظهر تلقیح میشوند و بر عکس (قانون صبح بعد از ظهر )

5-وقتی بیش از یک گاو در بهاربند فحل باشد دفعات پرش گاوها روی یکدیگر دو تا چهار برابر مشود

6-اجرای یک برنامه تشخیص فحلی موفق باعث تولید گوساله و شیر بیشتری در گله میشود یعنی سود بیشتری در انتظار گاودار است.

مزاياي تلقيح مصنوعي          Artificial insemination

تلقيح مصنوعي براي پرورش دهندگان گاو شيري مزاياي بسياري دارد اما مشكلات مربوط به تشخيص فحلي، كاربرد آن را در گاوهاي گوشتي محدود مي‌كند.

برخي از مزاياي تلقيح مصنوعي نسبت به جفتگيري گاو نر در زير توضيح داده شده:

1-    بهره ژنتيكي:

بهره ژنتيكي را مي‌توان مزيت اصلي تلقيح مصنوعي دانست كه همراه با كنترل بيماريها، يكي از مهمترين علتهاي گسترش تلقيح مصنوعي به شمار مي‌رود. با استفاده از اين تكنيك مي‌توان ژنهاي برتر را در سطح گسترده‌اي در جمعيت گاوها منتشر كرد. هر گاودار مي‌تواند از ژنهاي گاوهاي نري استفاده كند كه به دنبال ارزيابي از يك جمعيت بزرگ برگزيده شده است. بنابرين، هزينه‌هاي چنين برنامه‌هاي ارزيابي و گزينش كه براي يك دامدار بسيار گران تمام مي‌شود بين استفاده كنندگان خدمات تلقيح مصنوعي تقسيم خواهد شد.

2-    صرفه جويي:

حتي در شرايطي كه گاودار با استفاده از گاوهاي نر برتر موجود توجهي به پتانسيل بهره ژنتيكي نداشته باشد ممكن است اين نكته را دريابد كه مزاياي اقتصادي، استفاده از خدمات تلقيح مصنوعي را براي او با ارزش سازد

ممكن است خريد و نگهداري گاو نر گران تمام شود و از سويي گاو نر خريداري شده رضايتبخش نباشد. از سويي ديگر ناباروري و كم‌باروري گاو نر نيز ممكن است وجود داشته باشد. گاودار ناچار است هزينه‌اي را صرف خريداري و نگهداري گاو نر بپردازد اما با انجام تلقيح مصنوعي مي‌تواند اين هزينه‌ها را در گاوهاي ماده خود صرف كند.

3-    كنترل بيماري‌ها:

بيماري‌هاي دستگاه تناسلي نه تنها باعث ناباروري و كم‌باروري مي‌شوند، بلكه جفتگيري گاو نر با گاو ماده سبب آلودگي ماده گاوها نيز مي‌شود. براي نمونه تريكوموناز و كامپيلوباكتريوز از بيماريهايي هستند كه از اين راه گسترش مي‌يابند.

بيماري بروسلوز اگرچه يك بيماري تناسلي نيست اما به دليل تماس جنسي گاو نر با گاو ماده منتشر مي‌شود. در انگلستان با استفاده از تلقيح مصنوعي بيماري تريكوموناز كنترل شده‌است.

در صورتي كه گاو نر به صورت اشتراكي استفاده شود و يا از ديگر گاودارها اجاره شود خطر گسترش بيماريها افزايش مي‌يابد كه با تلقيح مصنوعي مي‌توان اين بيماريها را كنترل كرد.

4-    ايمني:

برخي عقيده دارند كه جنبه‌هاي ايمني تلقيح مصنوعي يكي از دلايل ايجاد خدمات تلقيح مصنوعي است. هر گاو نر مي‌تواند خطرناك باشد اما از اين نظر بين نژادهاي مختلف تفاوتهايي ديده مي‌شود. براي نمونه احتمال حمله از سوي يك گاو نر هرفورد به مراتب كمتر از يك گاو نر نژاد فريژن يا هلشتاين است. صرفنظر از ظاهر آرام يك گاو نر احتمال بروز حمله از سوي آن همواره وجود دارد.

5-    انعطاف پذيري:

يك گاودار شايد مايل نباشد كه همه گوساله‌هايش از يك گاوهاي نر با ويژگي‌هاي مشابه، يا حتي از يك نژاد بوجود آيند. گاهي گاودار مايل است كه بهترين توليد را داشته باشد و با استفاده از گاوهاي نر مرغوب اشكالات گاوهاي ماده خود را در گوساله‌هاي بعدي برطرف سازد. روشن است گاودار نمي‌تواند براي رفع نيازهاي احتمالي خود تعداد كافي گاو نر نگهداري كند وبه همين دليل براي حل مشكلات خود مي‌تواند از تلقيح مصنوعي استفاده كند.

نتيجه گيري:

بي گمان تلقيح مصنوعي موفق‌ترين و پر استفاده‌ترين تكنيكي است كه از پژوهشهاي كاربردي در فيزيولوژي توليد مثل نتيجه شده است.

در بريتانيا بروسلوز كه زماني از مهمترين علت سقط جنين بود تقريبا ريشه كن شده است و نخستين سازمان تجارتي تلقيح مصنوعي گاو در دهه‌ي 1940 آغاز به كار كرد.

در حالي كه تلقيح مصنوعي كمك به بهتر كردن نژادها بود اما در كنترل بيماريهاي بويژه Campylobacter fetus و Trichomonas fetus نيز نقش مهمي داشته است.

بطور كلي با تلقيح مصنوعي مي‌توان موارد زير را داشت:

•        اصلاح ژنتيكي دام

•        صرفه جويي (نداشتن هزينه گاو نر)

•        جلوگيري از بيماريها مخصوصا بيماريهاس تناسلي

•        ايمني و اطمينان بالا

معایب این روش:

.اسپرم گیری ممکن در برخی از نریون ها معروف غیر ممکن باشد.

.وجود مادیان فحل ضرری است.

. استفاده از یک نریان در یک جامعه مادیان بیش از حد می شود از نظر تئوری.

. منی بسیاری از نریون ها برای نگهداری مناسب نیستند و نمی شه برای مدت طولانی نگهداری نمود.

.رقیق سازی منی و انجماد و نگهداری ان یک پروسه بسیار سخت و هزینه سازی است.

برای همین امروزه از منی تازه بلافاصله بعد از جمع آوری از نریان استفاده می کنند.

البته در این روش بسیاری نگران تداخل زنتیکی و ترکیب و ایجاد کراس هستند!

بسیاری از صاحبان سیلمی ها و نریون های معروف که اغلب این دسته دارای خون خالص و شجر نامه مشخصی هستند که به انها استالیون(سیلمی) گفته می شه و کارت کشش صادر می شه براشون! تنها اسبانشون را با مادیان هایی از همون خط خونی و یا همون نژاد هستند اجازه کشش می دهند مثلاً تروبرد با تروبرد! یا هنوورین با هنوورین! اما با این روش در جوامع کنترل نشده مثل ما در اسبان غیر خط خونی هم گاه گاهی تلقیح می شه و دو خون هایی که گاهی مشاهده می شه که مادرش خون عرب داشته یا ترکمن و مادر دو خون، حال کره اش یه خون تروبرد هم از پدر دریافت کرده ببنید چه تداخل ژنی صورت گرفته؟!این مسئله در گاو چندان نمود نداره چرا که گاو هایی که مورد استفاده قرار می گیرن یا جرزی اند عموماً یا هولشتاین! اما ما در اینجا داریم در مورد اسب صحبت می کنیم!پس این یکی از ایرادات این روش هست که صاحبان سیلمی ها چندان راغب به این کار نیستند.

چرا که دوست دارند از نریون هاشان کره های خالص و خوب به وجود آورند!و تهنها اجازه کشش با مادیان هایی با خط خونی مشابه رو می دهند!

استفاده از تلقیح مصنوعی در اسب در انگلستان ،به دلیل مجاز شناخته شدن این روش در مورد اکثر نژاد ها بجز نژاد وتروبی رو به افزایش است. در این نژاد ها کره های متولد شده حاصل از تلقیح مصنوعی ثبت می شوند و برای انها شناسنامه صادر می شود.

مخالفت انجمن اسب تروبرد با تلقیح مصنوعی احتمالاً به دلیل استفاده بیش از حد از یک نریان و افزایش تعداد کره های ان است و چون احتمال سوء استفاده وجود دارد،ممکن است کره های دیگری به نام کریه یک نریان خاص ثبت شوند که البته امروزه با استفاده از ازمایش های خونی این مشکل بر طرف شده است.

سوپر اوولاسيون  :

با توجه با اين كه ماده گاو ها در هر بار تخمك ريزي يا اوولاسيون٬ يك اووسيت آزاد مي كند و با توجه به اين دوره آبستني طولاني مدت هم دارد (9 ماه) پس نه تنها سرعت پيشرفت ژنتيكي كند مي شود ، بلكه يك ماده گاو در طول عمر باروري خود فقط چند گوساله توليد خواهد كرد (كه اغلب كمتر از 10 گوساله خواهد بود )لذا با انجام عمل سوپر اوولاسيون و به دنبال آن با انجام عمل ET مي توان اين مسئله را بهبود بخشيد . سوپراوولاسيون فرايندي است كه در آن به جاي اين كه از دام دهنده يك تخمك حاصل بشود ، چندين تخمك حاصل مي شود و مي توان در هر دوره تخمك ريزي ، به جاي يك تخمك 10 تخمك و متوسط 6 تخمك بدست آورد و به تبع آن به جاي يك گوساله ، متوسط 6 گوساله در يك دوره آبستني حاصل نمود . عمل سوپراوولاسيون نيز همانند همزمان سازي فحلي با تزريق عضلاني هورمون قابل انجام است . با اين تفاوت كه عمل همزمان سازي فحلي بين هر دو دام دهنده و گيرنده جنين صورت مي گيرد ولي عمل سوپراوولاسيون فقط در دام دهنده جنين بايد انجام بشود . هورمونهاي به كار رفته دراين عمل ، هورمون هاي FSH و هورمون هاي PMSG (هورمونهاي گنادوتروپين سرم ماديان أبستن ) و هورمون HAP (عصاره هيپوفيز پيشين اسب )مي باشد .

از بين اين هورمون ها ، هورمون FSH كاربرد بيشتري دارد ، در صورتي كه هورمون pmsg هورمون قوي تري است و يك بار تزريق PSMG با تزريق FSH برابري مي كند . چون نيم عمر PMSG به مراتب بيشتر از نيم عمر FSH مي باشد و نيم عمر FSH پايين است ، به اين خاطر آن را به مدت 4 روز متوالي و هر روز در دووعده صبح و عصر تزريق مي كنند كه در كل بايستي به ميزان 28 ميلي گرم FSH تزريق بشود . تا عمل سوپر اوولاسيون انجام گيرد . پس همچنان كه در روش تلقيح مصنوعي AL)) يك گاو نر اصيل (مثلاً 3 ساله ) مي تواند پدر يك ميليون گوساله باشد در عمل (ET) نيز با فرآيند سوپر اوولاسيون يك ماده گاو اصيل مي تواند تعداد زيادي گوساله (فقط در يك دوره آبستني )بشود .

منابع :

aftab.ir

سایت دام آوران

مجله برآیند شماره 12

مجله برآیند شماره 15

مجله برآیند شماره 3

ivanof.blogfa.com