دستور العمل نحوه برخورد با گله هاي مشكوك و آلوده به آنفلوانزاي فوق حاد طيور (H5,H7 )
الف: تعاريف
1- واحد مشكوك:
واحد مشكوك به واحدي اطلاق ميگردد كه داراي علائم ذيل باشد.
1-1. انتشار ناگهاني بيماري در گله
2-1. بيحالي شديد، پژمردگي و دور هم جمع شدن گله
3-1. كاهش شديد مصرف دان
4-1. افت ناگهاني و شديد توليد روزانه
5-1. شروع ناگهاني تلفات با روند افزايشي روزانه (در گله گوشتي تلفات بيش از 3روزانه)
در اين صورت لازم است اداره كل دامپزشكي استان نسبت به گزارش و نمونه برداري و ارسال آن به سازمان دامپزشكي اقدام و عمليات بهداشتي – قرنطينه اي را برابر دستورالعمل هاي ارسالي اقدام نمايند.
2- كانون آلوده
كانون آلوده به كانوني اطلاق ميگردد كه نمونه هاي ارسالي با يكي از آزمايشات ذيل مورد تأييد قرار گيرد
1-2. جداسازي ويروس
2-2RT-PCR .
3-2 . HI در صورت لزوم با دو نوبت نمونه گيري و آزمايش سرمي با فاصله 14-10 روز
بديهي است در اولين كانون، جداسازي ويروس ضروري است و در موارد بعدي كانون، مثبت بودن در RT-PCR يا HI كفايت ميكند
3- منطقه آلوده
به منطقه اي اطلاق ميگردد كه حداقل يك كانون آلوده به تشخيص قطعي رسيده باشد در صورتيكه مرغداريهاي موجود (طيور صنعتي، سنتي) در اين منطقه دچار تلفات فزاينده و يا افت توليد ناگهاني باشد. بدون انجام آزمايشات مربوطه همراه با نمونه گيري تا شعاع 1 كيلومتري معدوم و تا شعاع 5 كيلومتري قرنطينه و در صورت وجود علائم معدوم خواهند شد و منطقه آلوده اعلام ميگردد .بديهي است در مرغداريها تا شعاع فوق بسته به شرايط نسبت به تخليه يا معدوم سازي اقدام ميگردد.
ب: اصول كلي
1- تشكيل اكيپ مراقبت فعال يا بيماريابي شامل دكتر دامپزشك و كاردان دامپزشك جهت بررسي و مراقبت بيماري و اخذ نمونه
2- تشكيل اكيپ امحاء و معدوم سازي ويژه در هر شهرستان شامل دكتر دامپزشك، كاردان دامپزشك و چند كارگر( ترجيحاً از كارگرهاي همان مرغداري بكار گرفته شوند)
3- تجهيز اكيپ مراقبت و امحاء و معدوم سازي به وسائل ايمني شخصي از قبيل ماسك، عينك، چكمه، كلاه، لباس و ...)
4- توقف وسائط نقليه در 500 متري كانون بيماري
5- قرنطينه كامل فارم و منع خروج از فارم بدون مجوز دكتر دامپزشك اكيپ امحاء و معدوم سازي
6- منع ورود افراد متفرقه به فارم
7- نصب تابلوي "منطقه مشكوك به آلودگي با ويروس آنفلوانزاي مرغي" درموارد مشكوك و نصب تابلوي " منطقه آلوده به ويروس آنفلوانزاي مرغي" در موارد تأييد شده در فاصله 500 و 100 متري جاده منتهي به مرغداري و همچنين نصب تابلو مبني بر "واحد تحت كنترل قرنطينه " در درب ورودي به مرغداري
8- معدوم و امحاء طيور گله آلوده، ضايعات و دان مصرفي در محوطه فارم و در عمق حداقل 5/2 متري سطح زمين و حداقل يك متر بالاتر از سطح آب زيرزميني بايد باشد
9-سطح بستر قبل از سوزاندن يا كمپوست كردن، بايد ضدعفوني شود
10- ويروس آنفلوانزا نسبت به بسياري از ضدعفوني كننده ها خصوصاً نسبت به تركيبات پراكسيد ، فنلي، تركيبات چهارتايي، گلوتارآلدئيدها و مواد قليايي حساس است. كه بسته به موارد مصرف انتخاب گردد.
11 - جلوگيري از جوجه ريزي تا شعاع 5 كيلومتري از مركز كانون آلوده تا اطلاع ثانويه و رفع ممنوعيت كانون
ج:آمادگي قبل از وقوع بيماري:
1- تمام مواد و وسايل لازم بويژه وسائل حفاظت شخصي از قبيل لباس سراسري، ماسك مخصوص، وسائل حفاظت چشم، دستكش و چكمه لاستيكي (يا پوشش پلاستيكي براي كفش) بايد از قبل آماده باشد.
2- تهيه مواد ضدعفوني كننده مؤثر
3- نيروي انساني آموزش ديده در حداقل ممكن (از ورود افراد متفرقه به محوطه عمليات جلوگيري شود)
د: شيوه هاي اجرايي حذف گله آلوده:
1- ابتدا با شيوه مناسب بايد كليه طيور موجود را حتي المقدور در داخل سالن از بين برد. شيوه كشتن طيور با توجه به تعداد موجود گله صورت ميگيرد. در مورد طيور بومي و تعداد كم با جابجايي گردن ميتوان پرنده ها را كشت. در مقياس بيشتر ميتوان از گاز CO2 و يا گاز خروجي از موتورهاي احتراقي و همچنين از فنوباربيتال سديم استفاده كرد.
2- استفاده از گاز فرمالين پرمنگنات به نسبت 1:2 (20گرم پر منگنات +_ 40 سي سي فرمالين) همزمان با افزايش دماي سالن و جمع كردن جوجه ها در محوطه محدود داخل سالن اقدام گردد.
- گاز CO2 به ميزان 5/17 كيلوگرم در يكهزار متر مكعب در مدت زمان 30 دقيقه محيط را اشباع و در مدت زمان 15 دقيقه مرگ براي طيور اتفاق مي افتد
- فنوباربيتال سديم (80 ميلي گرم در 55 ميلي ليتر) در طي چهار ساعت باعث عدم هوشياري شده و با قرار دادن در كيسه هاي پلاستيكي خفه ميشوند.
3- در حين كشتار گله بمنظور جلوگيري از پراكنده شدن ضايع