|
اهميت توليد SCP در كشور و مواد اولية مناسب آن (از زبان مسئول اين پروژه)
پروتئين تكياخته ( SCP ) اصطلاحي پذيرفته شده براي تودة سلولي ميكروبي است كه بهعنوان يك منبع پروتئيني براي غذاي انسان و خوراك دام بهكار ميرود. مطلب حاضر كه حاصل گفتگوي گروه بيوتكنولوژي شبكه تحليلگران تكنولوژي ايران با مهندس زماني، عضو هيأت علمي پژوهشكده مهندسي وزارت جهادكشاورزي و مسئول اين پروژه است به تبيين اهميت توليد SCP در كشور ميپردازد:
SCP ، جايگزيني بهتر براي پودر ماهي وارداتي SCP را از لحاظ امكان جايگزيني و ارزش غذايي در خوراك طيور، با پودر ماهي مقايسه ميكنند. ![](_"http://bio.itan.ir/paper/62/mahi.jpg") بررسيها نشان داده است كه SCP از لحاظ ارزش غذايي، برتر از پودر ماهي است و از لحاظ قيمت نيز ميتواند با آن رقابت كند، بنابراين جايگزين مناسبي براي پودر ماهي محسوب ميشود.
در حال حاضر، بخش اعظم پودر ماهي مصرفي در كشور وارداتي است كه از كشورهاي خارجي (مخصوصاٌ كشور پرو) وارد ميشود و در اغلب مواقع كيفيت آن پايين است. علت پايين بودن كيفيت، يكي دوري مسافت ايران از كشور توليدكننده است كه باعث فساد پودر ماهي ميشود و ديگري افزودنيهايي است كه واردكنندههاي داخلي بهمنظور بالاتر نشان دادن درصد ازت پودرماهي، به آن اضافه مينمايند. اين افزودنيها (پودر خون، استخوان و يا اوره) از لحاظ ارزش غذايي، پايينتر از پودر ماهي هستند.
SCP از لحاظ قيمتي نيز ميتواند با پودر ماهي رقابت كند؛ در حال حاضر قيمت هر كيلو پودر ماهي در ايران، حدود 700-600 تومان و قيمتي كه براي SCP در نظر گرفته شده معادل 600-500 تومان است. بنابراين ملاحظه ميشود كه از لحاظ اقتصادي نيز براي مصرفكننده استفاده از SCP مقرون به صرفهتر از پودر ماهي است. علاوه بر اينكه SCP از لحاظ ارزش تغذيهاي برتر از پودرماهي وارداتي است.
توجيه اقتصادي توليد SCP با خوراك متانول
حدود 70-60 درصد از هزينة توليد SCP ، مربوط به خوراك كارخانههاي توليدكنندة آن است. ![](_"http://bio.itan.ir/paper/62/money.JPG") بنابراين اگر خوراك ارزان تهيه شود، توليد SCP نسبت به ساير مواد جايگزين، از لحاظ اقتصادي توجيهپذيرتر است.
اخيراٌ " شركت پژوهش و فناوري پتروشيمي " جهت مشاركت در اين طرح ابراز علاقه كردهاند كه مهمترين عامل آنرا ميتوان توليد خوراك مورد نياز در واحدهاي پتروشيمي دانست. در حال حاضر، يكي از مشكلاتي كه صنعت پتروشيمي با آن روبروست، گوگرد مازاد است كه بايستي به طريقي به مصرف برسد. همچنين، متانول نيز از تركيباتي است كه بهوفور در واحدهاي پتروشيمي (شيراز، خارك، فناوران، زاگرس) توليد ميشود و ميتواند بهعنوان خوراك ارزان قيمت در توليد SCP بهكار رود.
بررسي امكان استفاده از خوراكهاي ديگر بهجز متانول در توليد SCP
SCP از سوبستراهاي مختلفي مانند تركيبات نفتي، گازوئيل، متان (گاز طبيعي)، متانول، ضايعات كشاورزي (سبوس، ملاس چغندرقند، باگاس نيشكر) و غيره توليد ميشود.![](_"http://bio.itan.ir/paper/62/tjeld2.jpg") انتخاب اين مواد بهعنوان خوراك كارخانههاي توليد SCP ، با توجه به ملاحظات اقتصادي و قابل دسترس بودن و همچنين سطح ايمني از جهت استفاده در خوراك طيور و انسان صورت ميگيرد.
در ارتباط با توليد SCP از گاز طبيعي ، تكنولوژي پيشرفتهاي مورد نياز است، بهطوريكه در حال حاضر تنها واحدي كه از گاز طبيعي بهعنوان خوراك استفاده ميكند، شركت نورفرم ( Norferm ) نروژ است كه در سال 1999 با ظرفيت 10000 تن در سال شروع به كار كرده است. در ارتباط با سبوس نيز با اينكه در ايران سالانه 5 , 1ميليون تن سبوس توليد ميشود، ولي تماماً به مصرف خوراك دام ميرسد و در اين زمينه، كشور با كمبود سبوس مواجه است و حتي در برخي از مواقع سال، سهميهبندي ميشود. در مورد ملاس نيز مشكلي شبيه به سبوس وجود دارد. زيرا هماكنون ملاس بهعنوان مادة اولية چندين كارخانه مورد استفاده قرار ميگيرد و مواد ساختهشده از آن نيز داراي ارزش افزودة زيادي هستند؛ بنابراين به راحتي نميتوانيم آنرا بهعنوان خوراك، در تهية SCP بهكار ببريم.
بنابراين براي تعيين خوراك توليد SCP ، بايد نهايت دقت را به عمل آورد؛ بهعنوان مثال، در حال حاضر باگاس نيشكر يك خوراك ارزان براي تهية SCP محسوب ميشود، ولي در چند سال آينده و با راهاندازي كارخانههاي كاغذسازي، اين خوراك بسيار كمياب و گران<
|
