|
ارائه آمار و ارقام تحليلي از توليد گياهان زراعي تراريخته در جهان
گياهان زراعي تراريخته (ترانسژنيك) از جمله محصولات بيوتكنولوژي نوين هستند كه پيشبيني ميشود انقلاب عظيمي در كشاورزي بهوجود آورند. بنابراين كشورهاي مختلفي در جهان نسبت به توسعة كشت اين گياهان اقدام نمودهاند. هدف از اين مقاله بررسي وضعيت كشت جهاني گياهان زراعي تراريخته از سال شروع به توسعة آنها (1996) تا آخرين آمار معتبر منتشر شده (2003) از زواياي مختلف است. اميد است كه اين مطلب مورد توجه مسئولان مختلفي واقع شود كه در رابطه با توسعه و يا عدم توسعة اين گونه گياهان تصميمگيري مينمايند: ![](_"http://bio.itan.ir/paper/170/1.jpg")
مقدمه
گياهان زراعي تراريخته، گياهاني شبيه به همتاي طبيعي خود هستند، با اين تفاوت كه با استفاده از دستكاري ژنتيكي، در يك يا چند صفت ويژه نسبت به نوع طبيعي خود برتري دارند. كشت اين گياهان منافعي را براي توليدكنندگان (كشاورزان) و مصرفكنندگان در بردارد؛ بهعنوان مثال، علاوه بر اينكه محصول بيشتري عايد توليدكننده مي شود، مواد شيميايي كمتري (آفت كش يا علف كش) نيز مصرف مي شوند. مصرف كننده نيز مواد غذايي ايمن تري را در نتيجة كاهش استفاده از مواد شيميايي در توليد محصولات كشاورزي، مصرف خواهد كرد. تاكنون محصولات تراريخته در گياهان مختلفي در جهان توليد شدهاند كه از آنجمله مي توان موارد زير را نام برد:
سويا، برنج، ذرت، جو، پنبه، سيبزميني، كلزا، سيبزميني شيرين، گوجهفرنگي، كدو، چغندرقند، پاپايا، سيب، انبه، موز، آناناس و نارگيل.
نقش گياهان زراعي تراريخته در رفع نياز غذايي بشر
گزارش برنامة جهاني غذا در سال 2003 نشان داد كه به تعداد افرادي كه در جهان دچار سوء تغذيه هستند، 25ميليون نفر افزوده شده و از 815ميليون نفر به 840ميليون نفر رسيده است. در چنين شرايطي، نياز به توليد مواد غذايي بيشتر، بيش از پيش احساس ميشود و بيوتكنولوژي و بهخصوص كشت گياهان زراعي تراريخته ميتواند از طرق زير در تأمين غذاي ميليونها نفر انسان مؤثر باشد:
- افزايش محصول گياهان زراعي و در نتيجه توليد غذاي بيشتر در جهان؛
- حفظ تنوع زيستي بهعنوان يك فاكتور مهم در توليد محصول بيشتر؛
- افزايش پايداري محصول در برابر تنشهاي زنده و غيرزنده؛
- ايجاد منافع اقتصادي و اجتماعي براي جوامع مختلف و در نتيجه، كاهش فقر در كشورهاي در حال توسعه.
سطح زير كشت گياهان زراعي تراريخته در جهان در سال 2003
در سال 2003، 7,67ميليون هكتار (167ميليون ايكر) از اراضي كشاورزي جهان به زير كشت گياهان زراعي تراريخته رفت كه 3درصد نسبت به سال 2002 بيشتر شد و به حدود 15درصد از كل اراضي زير كشت دنيا رسيد. اين آمار و ارقام، 3ميليون هكتار سوياي تراريختهاي را نيز شامل ميشود كه براي اولين بار در سال 2003 در كشور برزيل مجوز كشت دريافت كرد. نمودار 1 سطح زير كشت گياهان زراعي تراريخته را از سال 1996 تا 2003 نشان ميدهد.
![](_"http://bio.itan.ir/paper/170/2.jpg")
نمودار 1. سطح زير كشت گياهان زراعي تراريخته را از سال 1996 تا 2003 (ميليون هكتار)
آمارها نشان ميدهد كه از سال 1996 كه گياهان تراريخته براي اولينبار در مقياس وسيع كشت شدند تا سال 2003، سطح زير كشت اين گياهان در جهان مرتباً در حال افزايش بوده است؛ بهطوريكه سطح زير كشت در سال 2003 تا 40 برابر نسبت به سال 1996، افزايش داشته است و از 7,1ميليون هكتار در سال 1996، به 7,67ميليون هكتار در سال 2003 رسيده است. همچنين، تعداد كشورهاي كشتكنندة اين گياهان در سال 2003 نسبت به سال 1996، به بيش از دو برابر رسيده است.
وضعيت توزيع گياهان زراعي تراريخته در كشورهاي صنعتي و در حال توسعه
سهم كشورهاي در حال توسعه از كشت گياهان زراعي تراريخته در سال 2003 نسبت به سالهاي قبل از آن بيشتر شده است؛ بهطوري كه از 14درصد در سال 1997 به 30درصد در سال 2003 رسيده است (جدول1). يعني يعني در سال 2003، تقريباً يكسوم (4,20ميليون هكتار) از كل سطح زير كشت گياهان زراعي تراريخته در جهان (7,67ميليون هكتار) مربوط به كشورهاي در حال توسعه شده است (نمودار 2).
![](_"http://bio.itan.ir/paper/170/j1.jpg")
افزايش سهم كشورهاي در حال توسعه در اين رابطه، تا حدي به كشت سوياي تراريخته براي اولين بار در برزيل و همچنين افزايش سطح زير كشت اين گونه گياهان در چين، آرژانتين، آفريقاي جنوبي و هند مربوط است.
![](_"http://bio.itan.</font)
|
