دستورالعمل زراعي رقم جديد برنج هيبريد
(بهار 1)
مهرزاد الهقليپور، ابوبكر جوهرعلي، حميد درستي، مجيد نحوي و قربانعلي نعمتزاده
موسسه تحقيقات برنج رشت
بخش تحقيقات اصلاح و تهيه بذر
برنج دومين غله مهم جهان است كه در ايران نيز از اهميت ويژهاي برخوردار ميباشد، به طوري كه قسمت عمدهاي از غذاي مردم، بخصوص در استانهاي گيلان و مازندران را تشكيل ميدهد. بر اساس آمارهاي موجود به دليل ازدياد جمعيت، ميزان مصرف برنج نيز افزايش يافته، بهطوري كه توليد داخل جوابگوي مصرف نبوده و به ناچار با وارد نمودن مقادير قابل توجهاي برنج از خارج اين كمبود جبران ميگردد. اكثر برنجهاي بومي به دليل پابلند بودن، كودپذيري كم و حساسيت به بيماريها و خوابيدگي، داراي عملكرد پائين ميباشند، لذا نياز به واردات و خروج ارز در سالهاي آتي در صورت كشت اين ارقام افزايش خواهد يافت. ازدياد جمعيت و نياز روزافزون بشر به مواد غذائي از يكسو و محدوديت منابع توليد از سوي ديگر بيانگر آن است كه تنها راه دستيابي به توليد بيشتر، افزايش عملكرد در واحد سطح ميباشد كه اين امر از طريق توليد و استفاده از واريته هاي جديد و پرمحصول بويژه برنج هيبريد به همراه اعمال روشهاي مناسب بهزراعي امكانپذير ميباشد.
بكارگيري تكنولوژي برنج هيبريد يكي از راههاي افزايش توليد در واحد سطح ميباشد. برنج هيبريد با 25-20درصد افزايش عملكرد نسبت به ارقام اصلاح شده در شرايط محيطي يكسان ميتواند يكي از راههاي دستيابي به افزايش توليد برنج متناسب با نرخ رشد جمعيت باشد.
برنج هيبريد يك رقم تجارتي است و در واقع بذر نسل اول حاصل از تلاقي دو والدي است كه از نظر ژنتيكي متفاوت ميباشند. به عبارت ديگر،زمانيكه اندام ماده (تخم) يك گياه برنج بوسيله اندام نر
( دانه گرده) گياه برنجي كه متعلق به واريته يا لاين متفاوت ديگري است بارور مي گردد، برنج هيبريد توليد ميشود. بذر هيبريد از پديده شناخته شده هتروزيس بهره مي گيرد كه باعث افزايش عملكرد آنها نسبت به لاين هاي والديني ميگردد. بذر هيبريد تنها براي يك سال قابل استفاده است، در صورت استفاده از آن براي سالهاي ديگر ، دانههاي پوك توليد خواهدشد. بنابراين، در صورت علاقه به كشت برنج هيبريد، بذر هيبريد ميبايست هر ساله در منطقهاي جداگانه با اعمال تكنيكهاي خاص توليد گردد و در اختيار كشاورزان قرار داده شود.
آزمايشات مختلف در سالهاي متفاوت نشان داده است كه يكي از هيبريد هاي توليد شده ( IRH1) علاوه بر داشتن عملكرد بالا و سازگاري خوب با شرايط استان گيلان از كيفيت پخت مناسبي برخوردار ميباشد كه خصوصيات آن به شرح زير ميباشد.
مشخصات رقم جديد هيبريد
رقم جديد هيبريد حاصل تركيب IR58025A بعنوان والد مادري و IR42686R بعنوان والد پدري مي باشد. اولين تلاقي بين دولاين فوق در سال 1374 انجام شد ودر بررسي اوليه باروري خوب ، رسيدگي يكنواخت و برتري عملكرد آن نسبت به والدين مورد توجه قرار گرفت . اين رقم معطر بوده و از كيفيت پخت خوبي نسبت به رقم اصلاح شده خزر برخوردار است.
برخي از خصوصيات اين رقم بشرح زير مي باشد .
ارتفاع بوته 114 سانتي متر
تعداد پنجه &
