چكيده:
به منظور بررسي اثرات حذف يارانه هاي دولتي بر عملكرد واحدهاي توليدي مرغ گوشتي، از اطلاعات جمع آوري شده توسط اتحاديه مرغداران بيرجند در طي سالهاي 78 تا 82 استفاده شد . ركوردهاي مورد مطالعه مربوط به 135 مرغداري و شامل، ضريب تبديل خو راك، سن در هنگام كشتار، دفعات جوجه ريزي، نرخ تلفات وتراكم جوجه ريزي بود . بيشترين اثر عامل مورد مطالعه، بر ميزان جوجه ريزي بود به نحوي كه تمايل مرغداران به جوجه ريزي روند نزولي داشت و جوجه ريزي اضافه بر ظرفيت واقعي، سالانه با ميانگين 2/3  رشد نشان مي داد . سن در هنگام كشتار در سال 82  بالاترين و در سال 78 بيشترين بود، بر اين اساس مرغدار براي جبران هزينه هاي ناشي از تورم نهاده هاي دامي و افزايش بهره وري، مجبور به افزايش زمان دوره ي پرورش و تحمل هزينه هاي ناشي از اين عامل شده است . ضعيف ترين عملكرد مرغداريها، در سال 1382 و بهترين عملكرد مربوط به سال 1378 بوده است.
كلمات كليدي: يارانه، نيمچه گوشتي، بيرجند.
 

مقدمه:
در بين مواد غذايي مورد نياز انسان، پروتئين حيواني به لحاظ نقش مهمي كه در رشد، سلامت و تكامل جسماني انسان دارد، داراي اهميت زيادي مي باشد . نقش اساسي و حيات بخش مواد پروتئيني در زندگي و سلامت انسان آنچنان زياد است كه اكثرجامعه شناسان ميزان پيشرفت هر جامعه را برمبناي مقدار مصرف پروتئين حيواني مي سنجند . چون گوشت وتخم مرغ منابع اصلي تأمين پروتئين حيواني مي باشند، لذا توسعه ي صنعت دامپروري در هر كشور يك امر ضروري است . توليد گوشت مرغ، به عنوان يكي از مهمترين منايع تأمين كننده پروتئين حيواني، به دليل عدم وابستگي به مرتع حائز اهميت است . درصد پروتئين گوشت مرغ از ساير حيوانات بيشتر بوده و سرعت رشد و راندمان استفاده از مواد غذايي در آن با لاتر است . بنابراين پرورش مرغ گوشتي هم به لحاظ سلامت جامعه و هم به لحاظ اقتصادي يك ضرورت اجتناب ناپذيراست.
واقعيت امر اين است كه به منظور افزايش توليد بايد از امكانات و منابع موجود استفاده ي بهينه نمود و ميزان بهره وري را افزايش داد . اين بدان معناست كه در صنعت پرورش طيور براي افزايش توليد، بايد پرورش و تغذيه با مديريت صحيح انجام شود . در برخي موارد علي رغم مديريت صحيح، ميزان توليد كاهش يافته و توليد كننده و مصرف كننده متوجه زيان آن مي گردند . در سال 1378 دولت لايحه ي قطع يارانه تخصيص يافته به واردات نهاده هاي دامي را تصويب كرد . يكي از مهمترين پيامدهاي تصويب اين قانون، افزايش تصاعدي قيمت نهاده هاي دامي وارداتي و قيمت گوشت مرغ بود . نوسانات شديد در بازار فروش گوشت مرغ، سبب شد تا بيشتر مرغداران به دليل عدم
اطمينان از وضعيت بازار، كمتر از ظرفيت واقعي، جوجه ريزي نمايند و در نتيجه مزارع مرغ مادر نيز از اين بابت متحمل زيان گرديدند . با توجه به اهميت موضوع و به منظور بررسي وضعيت توليد گوشت مرغ، در اين مقاله اثرات حذف يارانه نهاده هاي دامي، در فاصله زماني سالهاي 78 تا 82 ، در مرغداري هاي شهرستان بيرجند مورد مطالعه قرار گرفته است.
 

مواد و روش
در اين تحقيق به منظور بررسي وضعيت توليد كنندگان گوشت مرغ پس از حذف يارانه ي اختصاص يافته به واردات نهاده هاي دامي، از اطلاعات مربوط به 135 مرغداري داراي ركورد كامل در طي 5 سال اخير، جمع آوري شده توسط اتحاديه مرغداران شهرستان بيرجند طي سالهاي 1378 تا 1382 ، استفاده شد.
فاكتورهاي مورد مطالعه ، ظرفيت واقعي واحد مرغداري، تراكم جوجه ريزي ساليانه، درصد بهره وري از ميزان جوجه ريزي، سن در هنگام كشتار، ضريب تبديل خوراك، نرخ تلفات ساليانه و
دفعات جوجه ريزي انتخاب گرديد. براي آناليز ركوردها از نرم افزارهاي SPSS و Excel  استفاده شد و به منظور افزايش دقت و استفاده از كليه ي منابع، ركوردهاي گم شده به وسيله ي طرح
آزمايشي بلوك كامل تصادفي برآورد گرديد . 38 از مرغداران نژاد لوهمن را براي پرورش انتخاب كرده بودند لذا براي انجام مقايسات اين نژاد به عنوان مبنا در نظرگرفته شد.
 

نتايج وبحث
ميزان جوجه ريزي ساليانه مرغداريها در نمودار شماره ( 1) نشان داده شده اس