چکيده
توليد شير در گاو حاصل تأثيرخصوصيات ژنتيكي حيوان و عوامل محيطي است. لذا جهت افزايش دقت انتخاب لازم است رکورد هر گاو براي عوامل محيطي توسط ضرايب مناسب تصحيح شوند. تمام روشهاي ارزيابي ژنتيكي، مستلزم تصحيح رکوردها بر مبناي مشترك براي اثرات محيطي شناخته شده ، مانند سن در هنگام زايمان ، فصل و سال زايش، طول دوره ي خشك و طول دوره ي باز در دوره ي شيردهي قبلي، مي باشند. در اين مطالعه روشهاي مختلف محاسبه ضرايب تصحيح بر مبناي طول دوره ي شيردهي بررسي شده است . براي محاسبه ضرايب تصحيح 305 روز از پنج روش :
تجمعي نسبت
رگرسيون ساده خطي
رگرسيون باقيمانده توليد براساس آخرين تست شير
حداقل مربعات تعميم يافته
و تابع گاما استفاده مي شود.
ضرايب تصحيح 305 روز حاصل از روش رگرسيون باقيمانده توليد برحسب آخرين تست شير بدليل داشتن خطاي کمتر ، بهتر از ساير روشهاست.

واژه هاي کليدي:ضرايب تصحيح، دوره ي شيردهي ، گاو هلشتاين.
 

مقدمه
با توجه به رشد سريع جمعيت جهان در چند دهه ي اخير ، توليد بيشتر غذا بيش از پيش اهميت مي يابد. در بين مواد غذايي مورد نياز انسان ،پروتئين حيواني به لحاظ نقش مهمي که در رشد ،سلامت و تكامل جسماني انسان دارد، داراي اهميت زيادي مي باشد. يكي از روش هاي افزايش پروتئين حيواني بالا بردن پتانسيل ژنتيكي دام هاي مزرعه از طريق اصلاح نژاد آنهاست. با توجه به اين امر ، بايد به منظور افزايش ظرفيت ژنتيكي جامعه از روشهاي ارزيابي ژنتيكي در دام ها استفاده نمود . ميزان توليد حيوانات تحت تأثير عوامل محيطي مختلف مي باشند، لذا براي افزايش دقت ارزيابي ژنتيكي و انتخاب دام ها لازم است رکورد هرحيوان به طور صحيحي معرف ظرفيت ژنتيكي آن باشد . بنابراين بايد اين اثرات محيطي را تصحيح آماري نمود. مدت استاندارد يك دوره ي شيردهي درگاوهاي شيري 305 روز است. مدت 305 روزبدليل آن است که هر گاو از زمان زايش به طور متوسط 10 ماه شير توليد مي نمايد. هنگامي که گاوها به دلايلي (نظير دير آبستن شدن )بيشتر از اين مدت شيرتوليد نمايند ، مقدار شير 305 روز اول دوره ي شيردهي آنها به عنوان رکورد توليد آنها محسوب مي شود .همچنين درمواردي (ازقبيل خشك شدن پيش ازموعد،فروش يا مرگ ) دوره ي شيردهي کمتر از 305 روز است.لذا به منظور استفاده از رکورد توليد اين گروه از حيوانات در برنامه ي آزمون نتاج گاوهاي نر يا مقايسه ي رکورد آنها، بايد رکوردها را براي طول دوره ي شيردهي 305 روز تصحيح نمود . هدف از تصحيح رکوردهاي توليد،حذف تفاوت هاي فنوتيپي ناشي از تأثير عوامل محيطي است . در اين مقاله ضمن بررسي روش هاي مختلف محاسبه ضرايب تصحيح صفات توليدي گاوهاي هلشتاين برمبناي طول دوره ي شيردهي ، به مقايسه ي اجمالي روش هاي مختلف پرداخته و روش يا روش هاي مناسب ، براي تصحيح رکوردهاي شير و چربي انتخاب مي گردد.

روش هاي محاسبه ضرايب تصحيح
براي تصحيح رکوردهاي صفات توليدي برمبناي طول دوره ي شيردهي ، دو روش کلي وجود دارد:
1- تصحيح رکوردها به روش رگرسيون
2- تصحيح رکوردها به روش غير رگرسيون
تصحيح رکوردها به روش رگرسيون شامل رگرسيون خطي و غيرخطي است.

روش خطي شامل روش هاي : رگرسيون ساده ، رگرسيون چندگانه، رگرسيون تغيير يافته و رگرسيون برحسب آخرين رکورد گيري ماهيانه مي باشد .
روش غيرخطي شامل روش استفاده از تابع گاما است.
تصحيح رکوردها به روش غير رگرسيون شامل روش هاي نسبت و حداقل مربعات تعميم يافته است که ضرايب تصحيح به روش نسبت به دو صورت تجمعي و غيرتجمعي محاسبه مي شوند.

تصحيح رکوردها به روش رگرسيون
 

1 روش رگرسيون ساده خطي:
تصحيح رکورد در اين روش به دو صورت تجمعي و غير تجمعي انجام مي گيرد. در روش تجمعي، از رکورد شير و چربي گاوهايي که داراي 10 تست کامل متوالي هستند استفاده مي گردد و جمع توليد در هر نوبت رکوردگيري با تست قبلي آن محاسبه و در جدول نوشته مي شود .در روش غيرتجمعي، به جاي مقادير تجمعي تست هاي شير و چربي ، از مقادير هرتست به<