كاهش تنش حرارتي گاوهاي شيري با متعادل كردن جيره
روح الله نورمحمدي
كارشناس علوم دامي
چكيده
ايجاد بيش از حد فشار حرارتي بر گاو در اثر درجه حرارت و رطوبت بالاي محيط، موجب استرس حرارتي در گاوها مي شود. در طي استرس حرارتي، مصرف خوراك 8 تا 12 يا بيشتر كاهش مي يابد. اين كاهش مصرف خوراك، موجب كاهش توليد اسيد چرب فرار در شكمبه شده و در نتيجه توليد كاهش مي يابد. كاهش مصرف علوفه، تركيب شكمبه را تغيير مي دهد و موجب اسيدوز و كاهش يافتن مقدار چربي شير  مي گردد. علوفه ها نسبت به جيره ي غلات گرماي بيشتري توليد مي كنند، در نتيجه به كاهش مصرف خوراك كمك  مي نمايند. جهت رفع كردن اين مشكل، در طول تابستان بايد علوفه ي با كيفيت بالا تغذيه شود. بنابراين به جيره نگهداري نياز كمتري مي باشد. احتياج انرژي گاو براي شيردهي غير قابل تغيير بوده و نيازهاي انرژي گاو براي نگهداري در سرما افزايش مي يابد. از اين رو مصرف ممتد مواد مغذي كافي از اتلاف توليد شير جلوگيري  مي نمايد. استرس حرارتي اجتناب ناپذير است، اما اثرات آن را در صورت مديريت مطلوب تغذيه،  مي توان به حداقل رساند.
واژه هاي كليدي: استرس حرارتي، گاوهاي شيري، بالانس جيره.
مقدمه
ايجاد بيش از حد فشار حرارتي بر گاو در اثر درجه حرارت و رطوبت بالاي محيط، موجب استرس حرارتي در گاوها مي شود. از علايم استرس حرارتي افزايش تنفس هاي سطحي، باز كردن دهان هنگام تنفس، آويزان  كردن زبان، عرق فراوان، كاهش تقريبي 10 توليد شير و غذاي مصرفي در گاوهاست. با افزايش دما از 34 به 40 درجه سانتيگراد و رطوبت از 50 به 80، گاوها كاهش شديد توليدي و به طور معمول بيش از 25 را  نشان مي دهند. استرس حرارتي سبب كاهش توليد و نرخ آبستني گاوهاي شيري در طول تابستان مي شود. اين خسارات در كاهش مقدار شير توليدي، افزايش تعداد روزهاي باز و كاهش نرخ گوساله زايي تظاهر مي يابد. عقيده بر آن است كه دامنه ي حرارتي گاوهاي شيري بايد بين 25 تا 65 درجه ي فارنهايت باشد. در دماي بالاتر از F80 ، مصرف خوراك كاهش مي يابد كه تأثير منفي بر توليد خواهد داشت. در دماي F90 يا بالاتر، معمولاً كاهش 3 تا 20 درصدي در توليد شير روي خواهد داد. رطوبت همواره نقش قابل توجهي را در استرس حرارتي دارد. ميزان خطرآفرين آغاز استرس حرارتي گاو، دمايF 100 و رطوبت 20 مي باشد. محدوده ي كشنده براي گاوهاي شيري دمايF100 و رطوبت 80 است.
مصرف خوراك گاو شيري در آب و هواي خيلي گرم به صورت خود به خودي كاهش مي يابد. گاوها در اوايل شيردهي به طور سريعتر و شديدتري تحت تأثير گرما واقع مي شوند. علوفه ها نسبت به جيره ي غلات گرماي بيشتري توليد           مي كنند، در نتيجه به كاهش مصرف خوراك كمك مي نمايند. جهت رفع كردن اين مشكل، در طول تابستان بايد علوفه  با كيفيت بالا تغذيه شود. بنابراين به جيره نگهداري نياز كمتري مي باشد. ( هيچ گاه نبايد سطح فيبر جيره در ADF از 18 تا 19 و در NDF از 25 تا 28 كاهش يابد)
اگر مصرف خوراك گاوها در طول استرس حرارتي شان كاهش يابد، بيشتر مواد معدني مورد نياز، در حجم كوچكتري از خوراك قرار داده مي شوند. روش هاي كاربردي افزايش دادن غلظت ماده ي مغذي، خوراك دادن با علوفه مرغوب، خوراكدهي بيشتر با دانه غلات و استفاده از چربي هاي مكمل مي باشد. مواد معدني در طي ماه هاي گرم تابستان، به آساني تخليه مي شود. تنفس و عرق كردن سبب اتلاف بيش از اندازه ي آب خواهد شد، در نتيجه سطوح مواد معدني كاهش مي يابد. پتاسيم مي تواند از 1/3 به 1/5 ماده ي خشك كل جيره افزايش پيدا كند، سديم به 0/5 و سطوح منيزيم به 3 افزايش يابد. اگر علوفه كمتري مصرف شود و علوفه كيفيت بالايي داشته باشد  فعاليت نشخوار ممكن است كاهش يابد. تبعاً استفاده ي به موقع از بافرها در مصرف خوراك، در  تعادل PH شكمبه و توليد شير اهميت به سزايي دارد. اولين هدف توليد كننده در خوراك دادن، بايد مصرف خوراك براي نگهداري و محدود كردن اثر منفي استرس حرارتي بر توليد شير باشد. توصيه مي شود هنگام آب و هواي گرم و مرطوب، تعداد دفعات خوراك دهي در هر روز افزايش يابد. افزايش تعداد دفعات خوراك دهي به گاودار اين امكان را مي دهد كه علايم استرس حرارتي را با دقت بيشتري تشخيص دهد (مترجم). پيشنهاد ديگر اين است كه ميزان خوراك در دسترس را، در ساعات سرد روز مانن