|
بيماري تيلريوز يکي از معضل هاي مهم پيشرفت در صنعت دامداري در اکثر نقاط جهان ميباشد . انگلهاي تيلريا T. annulata و T. parva مهمترين گونه هاي اقتصادي و مسئول تلفات و کاهش توليد تخمين زده شده اند. استراتژي مراقبت از بيماري تيلريوز در بيشتر کشورها بوسيله کنترل ناقلين بخصوص کنه ها ميباشد. اما کنترل کنه ها نسبت به روشهاي ديگر کنترل اين بيماري از اهميت کمتري برخوردار ميباشد زيرا اولا کنه کش ها ( سموم Acaricide ) گران تمام ميشوند و ثانيا مقاومت بر عليه اکثر آنها ايجاد شده است. در ضمن مديريت حمل ونقل و قرنطينه دام بطور جدي قابل اجرا نمي باشد. از ديگر روشهاي کنترل بيماري استفاده گسترده از واکسيناسيون ميباشد. درمان داروئي معمولا با Parvaquone, Buparvaquone, Halofuginone, براي هر دو گونه T. parva, T. annulata موثر ميباشد. اما اين درمانها دام مبتلا را مبرا از آلودگي Sterilise نميکنند.
?واکسنهاي مورد لزوم :
براي تهيه واکسن براي T. annulata از تيره سلولي شيزونت Schizont-infected cell lines استفاده ميشود. اينواکسن که حاوي سلولهاي شيزونتي ميباشد بايد تا کمي قبل از مصرف در دماي انجمادنگهداري شود.
براي واکسينه کردن دامها بر عليه T. parva از روش آلوده کردن ودرمان استفاده ميشود. بصورتيکه مقداري کنه آلوده جمع آوري شده از روي بستر را چرخکرده و عصاره آنرا زير پوستي تزريق ميکنند و بلا فاصله بطور همزمان درمان باتتراسيکلين را شروع ميکنند. معمولا يک عفونت خفيف يا پنهان ايجاد ميشود که با پاسخ ايمني کنترل ميشود.
?تشخيص بيماري و مشخصات انگل :
تشخيص بيماري وابسته به علائم کلينيکي ، شناختي از شدت بيماري وگستردگي ناقلين يا کنه ها و بررسي لامهاي تهيه شده ( گسترش خون و يا گسترش غددلنفاوي ) ميباشد. غير از فرمهاي مختلف داخل گويچه قرمزي در گسترشهاي خوني، شيزونتمشخصه مهم و خوبي در آلودگي با گونه هاي T. Parva و T. annulata درگسترشهاي تهيهشده از غدد لنفاوي ميباشد. سلولهاي آلوده ممکن است در گسترشهاي فشاري Impression smears تمام بافتها ديده شوند
?بيماريزايي:
شيزونت گونه T. parva ابتدا در مرحله پاتوژنيک باعث افزايش سلولهاي سيستم لنفاوي Lymphoproliferative شده و بعد از آن باعث تخريب سلولهاي فوق Lymphodestructive ميشود. حيوان مبتلا داراي علائم تورم غدد لنفي، تب، مقداري افزايش تنفس، تنگي نفس وگاهي اسهال ميباشد. ضايعات بعد از مرگ شامل تورم و پرخوني غدد لنفاوي، ذات الريهبينابيني Interstitial pneumonia و ادم مابين لبي interlobular oedema ، ضايعاتتخريشي erosion , ulcer در شيردان و التهاب روده بهمراه نکروز غدد پيرز peyer´s patches و در حالتهاي طولاني تر نفوذ سلولهاي لنفاوي lymphocytic infiltration بهکليه ها که شبيه سکته کليوي infarct بنظر آمده و يا بهمراه ترمبوز و ischaemic necrosis ميباشد. در حيوانات بهبود يافته گاهي در اثر عود بيماري سندرم عصبي چرخش Turning sickness ديده مي شود.
خصوصيات بيماري زايي در اثر شيزونت T. annulata تقريبا شبيه T. parva مي باشد ولي مرحله پيروپلاسمي ممکن است پاتوژنيک تربوده و باعث کم خوني و زردي شود.
?تکنيکهاي تشخيصي :
تيلريا انگل تک ياخته أي اجباري داخل سلولي تمام خانواده گاوهاي وحشي واهلي ( Bovidae ) در جهان ميباشد. و بعضي از گونه ها نشخوارکنندگان کوچک را نيزمبتلا مي نمايد. بوسيله کنه هاي خانواده Ixodidae منتقل ميشوند و داراي زندگيپيچيده اي در مهره داران و بي مهره ها ميباشند. شش گونه تيلريا گاو را آلوده ميکندکه دو تا از آنها بيماري زايي بيشتري دارند : اولي بنامT. parva که بيماري East coast fever , Corridor disease , Zimbabwean theileriosis را ايجاد و دومي T. annulata باعث بيماري Tropical theileriosis ميشود.
ديگر گونه ها که شامل T. sergenti, T. buffeli, T. orientalis, T. taurotragi, T. mutans هستند معمولابيماري زايي خفيفي ايجاد ميکنند. گونه T. velifera غير بيماري زا است. اغلب اينگونه ها پس آلوده کردن دام ايجاد دام ناقل در دامهاي بهبود يافته را مينمايند اماهيچ نوع داده وآماري در رابطه با رل اين ناقلين در انتقال بيماري در حالت طبيعيوجود ندارد.
گاوهاي بومي درمناطق بومي آلوده ممکن است بيماري را تحمل نموده ويا به بيماري خفيف و تحت کلينيکي مبتلا شوند. اما گاوهاي غير بومي حسا س بوده و درصورت ابتلا علائم شديدي نشان داده و يا تلف مي شوند.
همانطوريکه قبلا هم گفتهشد شيزونت ها در گسترش تهيه شده از غدد لنفاوي مشخصه خوبي براي آلودگي با T. parva, T. annulata ميباشد. شيزونت گونه T. taurotragi در گسترش رنگ آميزي شده بوسيلهگيمسا بخوبي قابل تشخيص نميباشد.
شيزونت T.mutans نسبت<
|
