مهدي الياسي  کارشناس ارشد تغذيه دام و طيور از دانشگاه صنعتي اصفهان و مسعود عليخاني دانشيار گروه علوم دامي –دانشگاه صنعتي اصفهان

مقدمه

 اينكه برخي عوامل تغذيعه اي مثل فاكتورهاي محرك رشد[1]  و آنتي بيوتيك ها باعث بهبود رشد  و عملكرد توليدي دام مي شوند توجه متخصصين را به تغذيه مستقيم ميكروارگانيسم ها²    معطوف داشته است كه از  جمله مخمرها مي باشند.

مخمرها قارچ هايي تك سلولي و كموسنتتيك اند³  . داراي بيش از 50 جنس مختلف و شامل 600 گونه مي باشند در حالي كه از اين بين تنها سه جنس كاربرد تجاري دارند .

اغلب داراي اشكال بيضوي ، كروي و استوانه اي بوده و پوسته خارجي آنها در سلولهاي پير سخت مي گردد . سابقه استفاده از مخمرها در تغذيه دام به بيش از پنجاه سال مي رسد .

از مخمرها به عنوان منبع غني پروتئيني و منبع غني از ويتامين هاي گروه ب در صنعت غذايي طيور ، آبزيا ن و نشخوار كنندگان استفاده مي شود . بسته به محيطي كه مخمر در آن رشد مي كند در صد پروتئين ديواره مخمر تا 40 درصد ماده خشك نيز مي رسد] .[1 منبع پروتئيني مخمري از لحاظ اسيد آمينه متيونين  فقير هستند و به جز متيونين  براي ساير اسيد آمينه هاي ضروري منبع خوبي مي تواند به حساب آيد]2[.

اثرات متابوليكي اين تك سلوليها در دستگاه گوارش دام و طيور علاوه بر ارزش غذايي آن ها به عنوان منبع ويتاميني و پروتئيني ، كاربرد اين ريز ذره ها را افزايش داده است .

تقسيم بندي مخمرها :

همانگونه كه گفته شد تنها سه جنس از مخمر كاربرد تجاري دارند . اين سه جنس به ترتيب اهميت عبارتند از :

1- ساکارو مايسيز 1   2- کانديدا 2      3-  کلويورو مايسيز 3 .

   مهمترين مخمرهاي تجاري ساکارو مايسيز سرويسيا    (sahacharomyces servicia )  مي باشد كه به عنوان مخمر توليد الكل ، مخمر توليد نان و مكمل مخمري تغذيه اي كاربرد فراوان دارد.

در طبقه بندي مخمرها را به دو دسته آكتينوميست ⁴  و ديوتروميست ها ⁵  تقسيم بندي مي كند. اكتينوميست ها را مخمرهاي حقيقي ⁶   و ديوتروميست ها را مخمرهاي غير حقيقي ⁷  مي نامند. مخمرها